موقعیت جغرافیایی منطقه آزاد ارس

منطقه آزاد ارس در شمال‌غرب ايران در نقطه صفر مرزي در مجاورت با کشورهای ارمنستان، آذربايجان و جمهوري خودمختار نخجوان استقرار يافته است. بر اساس مصوبه هیات وزیران در تاریخ 1384/4/7 به شماره 20708/ت530820 محدوده منطقه آزاد ارس شامل 9700 هکتار از اراضی منطقه می‌شد که براساس مصوبه جدید این هیات محترم در 1387/9/14 , محدوده این منطقه به 51 هزار هکتار شامل بخش‌هايي از 2 شهرستان جلفا و كليبر افزایش یافت. این محدوده ابلاغی در بخش متصل، محدوده اصلی را از 9700 هکتار به 20500 هکتار افزایش داده است و در 3 بخش منفصل نیز قسمتی از شهرستان كليبر به وسعت 24 هزار هكتار (موسوم به قلي بيگ لو) و اراضي اطراف سد خدآفرين به وسعت 6100 هكتار و محدوده گمرك نوردوز ( مرز ایران با ارمنستان) به وسعت 240 هكتار جمعاً به وسعت 51000 هكتار كل محدوده منطقه آزاد ارس را تشكيل مي‌دهد.

موقعیت جغرافیایی منطقه آزاد ارس

موقعيت جغرافيايي، حدود و وسعت شهرستان جلفا شهرستان جلفا در شمال‌غربي استان آذربايجان‌شرقي، بين 45 درجه و 17 دقيقه تا 46 درجه و 31 دقيقه طول شرقي و بين 38 درجه و 39 دقيقه تا 39 درجه و 2 دقيقه عرض شمالي به‌صورت نوار باريكي در مرز شمالي استان واقع شده است و از شمال به رودخانه ارس و جمهوري‌هاي نخجوان و ارمنستان و آذربایجان منتهی می شود. وسعت این شهرستان 1670/31 كيلومتر مربع می‌باشد که شهرستان كليبر حدود شرقي و شهرستان‌هاي مرند و اهر نيز همسايه‌گان جنوبي این شهرستان محسوب مي‌شوند. به‌طور متوسط عرض اين شهرستان 17 كيلومتر، و طول آن 100 كيلومتر است. شهر جلفا مركز اين شهرستان در 135 كيلومتري شمال‌غرب تبريز و 65 كيلومتري شمال شهر مرند قرار دارد. از نظر وسعت جلفا از شهرستان‌هاي كوچك استان به شمار مي‌رود و با 1670/31 كيلومتر مربع وسعت تنها 3/4 از كل مساحت استان را در پوشش خود دارد كه از ايـن نظر در رده دوازدهم قرار است. بخش مركزي شهرستان جلفا، دهستان‌هاي شجاع و ارسي را دربر مي‌گيرد. شهر جلفا در محدودة جغرافيائي دهستان شجاع و شهر هادي‌شهر در محدودة جغرافيائي دهستان ارسي واقع شده‌اند. از نظر تقسيمات سياسي شهرستان جلفا داراي دو بخش با نام‌هاي بخش مركزي و بخش سيه‌رود و 5 دهستان با نام‌هاي ديزمار غربي، نوجه مهر، ارسي، داران، شجاع مي‌باشد. براساس آمار سال 1383 تعداد آبادي‌هاي داراي سكنه شهرستان جلفا 73219 آبادي مي‌باشد.

ادامه

تاریخچه منطقه آزاد ارس

ساتراپی (حکومت منطقه‌ای ) بین سرچشمه فرات، دجله و کورا ارس واقع شده است و پایتخت قدیم آن موسوم به آرتاگز است که در کنار رودخانه ارس قرار دارد و نواحی پست آن مخصوصاً دره ارس بسیار حاصل‌خیز است و محل چراگاه‌های بزرگ و تربیت اسب‌های خوب بوده است و ساتراپ‌های ارمنستان مکلف بودند همه ساله تعدادی اسب به دربار ایران تقدیم دارند. پس از زوال هخامنشی در عهد سلوکی‌ها این ایالات مستقل شدند، ولی دوباره در زمان اشکانیان پس از کشمکش‌های زیاد و جنگ‌های صلیبی که میان مسلمین و مسیحیان به وقوع پیوست امپراطوران مسیحی اروپا در جنگها دخالت نمودند و باعث تضعیف قوای مسلمانان گردیدند و کلیسای بیزانس دامنه نفوذ خود را در شرق وسعت داده و در ارمنستان و گرجستان به تاسیس مراکز مذهبی اقدام نمودند که از آن جمله می‌توان به کلیسای ایروان، تفلیس و اوچ کلیسا در نزدیکی ارس اشاره کرد. حمدالله مستوفی در کتاب نزهه القلوب، جلفا را از محال نخجوان محسوب کرده و مالیات آن‌جا را با مالیات نخجوان محاسبه می‌کند و می‌نویسد: ضیاءالملک نخجوانی در محل جلفا پلی به رود ارس بسته است. تاریخ جلفا را مورخین به قرن 5 قبل از میلاد ارجاع می‌دهند که در آن زمان اسم جلفا، جولاء (بافنده) بود و پس از مکان گزینی ارامنه، جولاء به جوغا تغیر نام داد، ولی پس از کوچاندن ارامنه توسط شاه‌عباس‌صفوی نام لاتین جلفا به این مکان اطلاق شد. شهرستان جلفا به صورت نوار باریکی در مرز شمالی استان با جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان قرار دارد. شهرستان کلیبر حدود شرقی آن را می‌پوشاند و حدود غربی آن قسمتی از مرز مشترک استان آذربایجان‌غربی است .


 

تاریخچه منطقه آزاد ارس




 

تاریخچه منطقه آزاد ارس



تاریخچه منطقه آزاد ارس

ادامه

معرفی ارس

ارس بزرگ‌ترین منطقه آزاد ایران در شمال‌غربی آن و محصور توسط کوه‌ها ودشت‌های بسیاری است که در 133 کیلومتری شمال‌غرب تبریز که خود از قطب‌های علمی - صنعتی کشور به شمار می‌رود واقع شده است. امتداد کوه‌های البرز و مجاورت با رود مرزی ارس و بهره‌مندی از طبیعت بکر جنگل‌های ارسباران و منطقه حفاظت شده کیامکی به ویژگی‌های منحصربه‌فرد این منطقه افزوده است. شهر جلفا مرکزیت این منطقه را تشکیل می‌دهد که یکی از شهرستان‌های 19گانه استان آذربایجان‌شرقی است. شهرستان جلفا با 1718 کیلومتر مربع مساحت 3/7 درصد از مساحت استان را به خود اختصاص داده است و دارای دو بخش مرکزی و سیه‌رود، 3شهر (جلفا، هادی‌شهر و سیه‌رود) و 5 دهستان است به لحاظ تاریخی این منطقه سابقه تجاری و صنعتی قابل توجهی دارد. شاه‌عباس‌صفوی با مشاهده تخصص و استعداد ابریشم بافان جلفا دستور داد نزدیک به 3هزار نفر از ابریشم بافان این شهر به اصفهان کوچ داده شوند تا پایتخت صفویه از رونق تولید و اقتصاد آن بهره‌مند شود. ( جلفا در زبان فارسی به معنی بافنده است) مظفرالدین‌شاه‌قاجار بندر جلفا را برای سفر به اروپا که نزدیکترین مسیر به آن بود، برگزید و گمرک جلفا نیز به لحاظ موقعیت ویژه و استراتژیک خود قدمتی 100 ساله دارد.

معرفی ارس
ادامه